Psychologische & emotionele aspecten
Een kankerdiagnose ontvangen is een diepgaande en levensveranderende gebeurtenis voor zowel jou als je dierbaren. Het kan voelen alsof je wereld om je heen instort. Gedurende je traject als patiënt kun je een vlaag van emoties ervaren, variërend van je opgesloten en ongelukkig voelen tot boosheid, schuldgevoel, bezorgdheid en angst.
Het ervaren van zo'n scala aan emoties is volkomen normaal als reactie op een kankerdiagnose. Het is heel natuurlijk om je overweldigd en bang te voelen bij het vernemen van de diagnose, en deze emoties kunnen een significant effect hebben op je leven evenals op het leven van degenen dicht bij je. Er is geen voorgeschreven manier waarop je je moet voelen, en je emoties kunnen schommelen, met momenten van positiviteit vermengd met periodes van intense angst. Het worstelen met je mentale gezondheid kan op elk moment beginnen tijdens je ervaring met kanker, of het nu is na de diagnose, tijdens de behandeling of na afloop van de behandeling.
Het handhaven van een gezonde mentale balans kan je herstel bevorderen, je algehele kwaliteit van leven verbeteren en je interpersoonlijke relaties versterken. Het herkennen van tekenen zoals slaapstoornissen, veranderingen in eetlust, vermoeidheid, prikkelbaarheid en lichamelijke symptomen is cruciaal. Medisch advies inwinnen is essentieel, aangezien medicatie of therapie noodzakelijk kan zijn voor effectief beheer van de geestelijke gezondheid.
- Heb een consistent ondersteuningssysteem (familie, vrienden, of zelfs huisdieren) en breng tijd met hen door.
- Deel gevoelens en angsten die jij of je familieleden kunnen hebben; luister goed naar elkaars gevoelens.
- Houd je sociale kring en activiteiten, indien mogelijk, in stand.
- Doe dingen die je geest tot rust brengen en die voor jou werken; voorbeelden zijn ademhalingsoefeningen, meditatie, yoga, mindfulness.
- Blijf in beweging: het is natuurlijk dat mensen in pijn hun activiteiten verminderen, maar er is gevonden dat dit tegenproductief kan zijn. Regelmatig bewegen vermindert pijn en vermoeidheid die verband houden met kanker. Zo actief mogelijk blijven kan niet alleen je humeur verbeteren, maar ook bijdragen aan langdurig lichamelijk en emotioneel welzijn.
- Zorg voor voldoende en goede slaap: chronisch slaapgebrek kan een risicofactor zijn voor verslechtering van je mentale gezondheid. Streef naar minstens zes tot acht uur slaap per nacht.
- Vermijd het onderdrukken van je emoties.
- Forceer jezelf niet of anderen om te praten als jij of zij er nog niet klaar voor zijn.
- Kan mijn stemming mijn kanker beïnvloeden en de reactie op de behandeling?
- Kan ik medicatie nemen voor mijn stemmingswisselingen of angst?
- Zijn er ondersteuningsgroepen in het ziekenhuis?
- Met wie kan ik praten als ik me depressief voel?
Op momenten kunnen preventieve maatregelen tekortschieten, dus aarzel niet om professionele hulp te zoeken als je depressieve of angstgevoelens vermoedt of ervan op de hoogte bent. Medicatie en gesprekstherapie kunnen nuttig zijn om de overweldigende impact van negatieve gedachten te voorkomen. Vraag je arts en/of onco-coach om je door te verwijzen naar een psycho-oncoloog of een therapeut. Je kunt ook contact opnemen met een kankerpatiëntenorganisatie die informatie, advies en ondersteuning kan bieden over je patiëntentraject en je in contact kan brengen met andere patiënten die vergelijkbare ervaringen hebben gehad. Sommige patiëntenorganisaties bieden psycho-oncologische ondersteuning.